แก้ปัญสร้างสรรค์ ไม่ตกเทรน
แก้ปัญสร้างสรรค์ ไม่ตกเทรน
1. ความหมายของ “การแก้ปัญหาสร้างสรรค์”
การแก้ปัญหาสร้างสรรค์ หมายถึง ความสามารถในการคิดหาวิธีแก้ปัญหาที่มีหลายแนวทาง ใช้จินตนาการ คิดนอกกรอบ และใช้ความคิดริเริ่มในการหาทางออกที่เหมาะสมกับสถานการณ์ โดยไม่มีคำตอบตายตัวเพียงคำตอบเดียวในเด็กปฐมวัย คือการฝึกให้เด็กคิดเอง ทำเอง ตัดสินใจ เลือก และลองผิดลองถูก ผ่านกิจกรรมในชีวิตประจำวันและการเล่น
2. ความสำคัญของการส่งเสริมทักษะนี้ในเด็กปฐมวัย
- เสริมสร้าง ความมั่นใจในตนเอง
- พัฒนาทักษะด้าน การคิดวิเคราะห์และการตัดสินใจ
- ช่วยให้เด็กมี ความคิดยืดหยุ่น และไม่ยึดติดกับคำตอบเดียว
- เตรียมความพร้อมสู่ การเรียนรู้ในอนาคต และการใช้ชีวิตในสังคม
- พัฒนา สมองส่วนหน้า (Executive Function) ที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนและควบคุมพฤติกรรม
3. ตัวอย่างทักษะที่เกี่ยวข้องกับการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์
- การคิดหาทางออกเมื่อของเล่นพัง
- การเลือกว่าเครื่องมืออะไรจะใช้ในการสร้างหอคอย
- การประยุกต์ใช้วัสดุต่างๆ เพื่อเล่นบทบาทสมมติ
- การคิดหาวิธีเล่นกับเพื่อนเมื่อของเล่นมีจำกัด
4. วิธีส่งเสริมการแก้ปัญหาสร้างสรรค์ในเด็กปฐมวัย
(1) จัดกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้เด็กคิดเอง
เช่น กิจกรรม “สร้างของเล่นจากของเหลือใช้” โดยไม่กำหนดรูปแบบ กิจกรรม “เรื่องเล่าต่อเนื่อง” ให้เด็กคิดต่อจากเรื่องที่ครูเริ่ม
(2) ตั้งคำถามปลายเปิด (Open-ended Questions)
เช่น “ถ้าสะพานนี้พัง เราจะซ่อมมันยังไงดี?”
“ถ้าอยากให้หุ่นยนต์เดินได้ เราจะทำยังไง?”
(3) สนับสนุนให้เด็กได้ลองผิดลองถูก
ไม่รีบให้คำตอบชวนเด็กวิเคราะห์สิ่งที่ลองทำผิดแล้วเรียนรู้จากมัน
(4) ใช้การเล่นเพื่อการเรียนรู้ (Learning through Play)
เกมสมมติ (Role Play), เกมสร้างสิ่งของ (Construction Play), เกมวางแผนแก้ปัญหา เช่น เกมหาทางออกจากเขาวงกต
(5) ส่งเสริมการทำงานกลุ่ม
ให้เด็กช่วยกันคิด แก้ปัญหา เล่นบทบาท
ฝึกทักษะการสื่อสาร การฟังความคิดเห็นผู้อื่น
- เป็นผู้นำกระบวนการคิดอย่างไม่ตัดสิน
- สังเกตพฤติกรรมและให้กำลังใจ
- ใช้คำพูดกระตุ้นให้คิดมากกว่าบอกคำตอบ
- สร้างสภาพแวดล้อมที่เปิดกว้างสำหรับการเรียนรู้
- การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์เป็นทักษะที่ปลูกฝังได้ตั้งแต่เด็กเล็ก
- ต้องอาศัยสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมการคิด ทดลอง และเล่น
- เด็กที่มีทักษะการแก้ปัญหาแบบสร้างสรรค์ จะสามารถปรับตัวและเรียนรู้ได้ดีในอนาคต
- การฝึกฝนทักษะนี้ไม่ใช่การสอนตรง แต่เป็นการ “เปิดโอกาสให้เด็กได้คิด” ในทุกวัน
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น